Zonneboilers gebruiken thermische zonne-energie om gratis warm water te produceren. Ze bestaan uit zonnecollectoren die op het dak of een andere zonnige locatie worden geïnstalleerd en een opslagtank voor het verwarmde water. Samen vormen ze een duurzame oplossing om de energie-efficiëntie van nieuwe gebouwen te bevorderen en hun CO2-uitstoot te verminderen. In nieuwbouw- en IER-projecten kan zonthermie een significante bijdrage leveren aan de productie van sanitair warm water. Als de installatie hierop voorzien is, kan ze ook bijdragen aan de verwarming van de woning en/of zwembad.
Thermische zonnepanelen kunnen tot 60% van het sanitair water opwarmen. Bij bewolkt weer springt een klassiek verwarmingssysteem – een warmtepomp, een elektrische weerstand – bij om de nodige warmte te produceren. In de zomermaanden kan een zonneboiler zelfs tot 100% van de warmwaterbehoefte dekken, waardoor de warmtepomp geen hoge temperaturen hoeft aan te maken met een minder gunstige COP. De bijdrage die een zonneboiler kan leveren aan de woningverwarming vormt zo een directe besparing op het elektriciteitsverbruik van de warmtepomp.
Sinds 2025 wordt voor de eis m.b.t. het minimumaandeel hernieuwbare energie voor nieuwbouw in Vlaanderen alleen nog gekeken naar de eigen productie via thermische en fotovoltaïsche zonne-energiesystemen, dus via zonneboilers en zonnepanelen. Via deze zonne-energiesystemen moet een nieuwbouwwoning minstens 15 kWh/m² aan hernieuwbare energie voorzien.
Kies je uitsluitend voor een zonneboilerinstallatie om aan de eis voor hernieuwbare energie te voldoen, dan moet die voldoende thermische zonne-energie produceren om minstens 15 kWh/m² hernieuwbare energie per jaar te leveren.
In de praktijk wordt een zonneboiler vaak gecombineerd met een PV-installatie. Beide systemen samen tellen mee voor het behalen van de eis voor hernieuwbare energie.
De exacte grootte van een zonneboilerinstallatie hangt af van de warmwaterbehoefte van het gezin, het type collectoren en de beschikbare dakoppervlakte.